Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası’nın gerçekleştirdiği geleneksel yeni yıl konserlerinden birinde, orkestrayı bir kadın şef yönetiyordu. Erkek egemen bir alanda kadınları görmek her zaman ilham verici oluyor. Konserin ardından, Türkiye’de ve dünyada tanınmış kadın orkestra şeflerini daha yakından tanımak için bir yolculuğa çıktım. İşte bu yazıda, hem geçmişten hem de günümüzden öne çıkan isimleri sizlerle paylaşıyorum.
Kadın Şeflerin Zorluklarla Dolu Yolculuğu
20. yüzyılın başlarına kadar orkestra şefliği, tamamen erkeklerin hakimiyetindeydi. Kadınlar bu alanda yer edinmeye başladıklarında ise önyargılarla mücadele etmek zorunda kaldılar. Örneğin, Viyana Filarmoni Orkestrası uzun yıllar kadın müzisyenlere kapılarını kapalı tuttu. Ancak son yıllarda kadın şeflerin sayısı hızla artıyor ve bu gelişme, hem cesaret verici hem de gelecek nesiller için umut dolu.
Dünyadan İlham Veren Kadın Şefler
Antonia Brico
1902 yılında Hollanda’da doğan Antonia Louisa Brico, 20. yüzyılın ilk kadın orkestra şeflerinden biri olarak tarihe geçti. 1930 yılında Berlin Filarmoni Orkestrası’nı yöneten ilk kadın şef olmayı başardı. Ayrıca, 1938’de New York’ta tamamen kadınlardan oluşan bir orkestra kurarak kadın müzisyenlere fırsatlar sundu. Hayatını konu alan “Antonia: Bir Kadının Portresi” belgeseli, cinsiyetçilikle mücadelesini gözler önüne seriyor ve Oscar’a aday gösterilen yapımlardan biri olma özelliği taşıyor.
Nadia Boulanger
Fransız şef Juliette Nadia Boulanger, 1887 yılında müzisyen bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Londra Filarmoni, BBC Senfoni ve Boston Senfoni gibi prestijli orkestraları yöneten Boulanger, 1938 yılında Boston Senfoni Orkestrası’nı yöneten ilk kadın şef oldu. Aynı zamanda, Paris’teki École Normale de Musique’te öğretmenlik yaparak Quincy Jones, Philip Glass ve İdil Biret gibi ünlü bestecilerin yetişmesine katkıda bulundu.
Carolyn Kuan
Çin-Amerikan şef Carolyn Kuan, bu listeye eklemek istediğim özel bir isim. Kendisiyle Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası’nın sihirli yeni yıl konserinde tanıştım. Ekonomi eğitimi aldıktan sonra müziğe yönelen Kuan, 2011 yılında Hartford Senfoni Orkestrası’nın müzik direktörlüğüne atanarak bu pozisyondaki ilk kadın oldu. Ayrıca, Seattle Operası’nda Çin operası “Tea: A Mirror of Soul”un ABD prömiyerini yönetti. Borusan Sanat’ın online yayınlarını takip ederek Kuan’ın performanslarına tanıklık edebilirsiniz.
Türkiye’den Öne Çıkan Kadın Şefler
Nil Venditti
Türk ve İtalyan kökenlere sahip olan 1994 doğumlu Nil Venditti, enerjik performanslarıyla dikkat çeken bir şef. 2015 yılında İtalya’daki “Premio Claudio Abbado” yarışmasında birincilik kazanan Venditti, genç yaşına rağmen kazandığı ödüller ve yönettiği prestijli orkestralarla adından söz ettiriyor. Fazıl Say ile gerçekleştirdiği konserler, müzikseverler için ayrı bir heyecan kaynağı. Kendisi Venditti’yi “dahi” olarak nitelendiriyor ve onu bu yüzyılın en iyi şeflerinden biri olarak görüyor.
Nisan Ak
Türkiye’nin gururu Nisan Ak, 23 yaşına kadar Türkiye’de eğitim aldıktan sonra ABD’deki akademik ve profesyonel yolculuğuna başladı. Tamamı kadınlardan oluşan yönetim ekibiyle dikkat çeken Bruch Oda Orkestrası’nın (BCO) kurucusu ve müzik direktörüdür. Farklı kıtalarda orkestralar yöneten Ak, klasik ve çağdaş eserlerden oluşan geniş repertuvarıyla öne çıkıyor. Ayrıca müzik teorisi ve kulak eğitimi dersleri veriyor. Bilgilerini paylaştığı bir YouTube kanalı da bulunan Ak, genç jenerasyon için ilham kaynağı olmayı sürdürüyor.
AliveSouls 
Yorum bırakın