“Gün ışığının yavaşça şehri uyandırmasıyla birlikte gecenin geç saatlerinde fısıltıya inen sesler tekrar yükselmeye başlar ve şehir gündelik hayatın gürültü ve karmaşasına geri döner.” Geçtiğimiz günlerde, Bomontiada’da yer alan Ara Güler Müzesi’nde, bu cümleyi alıntıladığım İstanbul Uyanıyor sergisini gezme fırsatım oldu. İstanbul sabahının ilk ışıklarından, günün en hareketli saatlerine kadar uzanan sahneleri, Ara Güler’in eşsiz bakış açısından görmek unutulmaz bir deneyimdi. Fotoğrafların yarısının arşivden ilk kez sunulduğu bu serginin ücretsiz olduğunu da belirteyim.

Ara Güler Müzesi: Bir Zaman Yolculuğu

Tarihi Bomonti Bira Fabrikası’nda yer alan Ara Güler Müzesi, Ara Güler’in koleksiyonundan derlenen süreli sergiler düzenliyor. Orijinal yapısına sadık kalarak restore edilen bu binada, yalnızca fotoğrafları değil, aynı zamanda Ara Güler’in kullandığı kameralar, ekipmanlar ve notlar gibi o döneme ışık tutan parçaları da görmek mümkün.

Beyoğlu’ndaki Güler Apartmanı’nda yer alan fotoğraf banyosunun bire bir aynısını görmek, özellikle fotoğrafçılıkla ilgilenenler için çok kıymetli. Bugün akıllı telefonlarımızla saniyeler içinde onlarca kare çekebilirken, bir zamanlar her bir fotoğrafım ne kadar emek ve sabır gerektirdiğini fark etmek gerçekten etkileyici.

İstanbul Uyanıyor: Bir Şehrin İlk Işıkları

Serginin ilhamı, Ara Güler’in 18 yaşındayken kaleme aldığı İstanbul’da Sabah metni. İstanbul’un Sultanahmet’ten Arnavutköy’e uzanan semtlerinde, gecenin sabaha bağlandığı saatlerde şehrin uyanışını Ara Güler’in objektifinden izlemek bambaşka bir deneyim. Günlük hayatın koşuşturmacasında fark etmediğimiz insanları ve detayları ustalıkla yakalayan Ara Güler, bu sergide de kolektif belleğimize yine değerli katkılarında bulunuyor.

Bir sergiyi rehber eşliğinde gezmek, o deneyimi başka bir boyuta taşıyor. Eserlerin hikayelerini öğrenmenizi ve arka plandaki ayrıntıları fark etmenizi sağlıyor. İstanbul Uyanıyor sergisini de dilerseniz rehber eşliğinde gezebiliyorsunuz. Örneğin bir karenin fotoğraflandığı yılı belirlemek için, arka plandaki reklam panolarından şehir hatları vapurlarına kadar uzanan detaylı araştırmalardan nasıl faydalanıldığını öğrendim. Rehberin dikkat çektiği keyifli bir ayrıntı ise trende yolculuk yapan bir kadının ayağından çıkmış ayakkabısıydı.

Ara Güler’in fark edilmeden o anları yakalayabilmesi çok etkileyiciydi. İstanbul’un sabah sessizliğini, insanlarının yüz ifadelerini ve gündelik yaşamın sade gerçekliğini bu kadar doğal bir şekilde ölümsüzleştirmek bir ustalık işi.

Sergiyi gezerken dikkatimi çeken bir diğer detay ise 1950’li yıllarda en yoksul insanın bile, kendi imkanları dahilinde, ne kadar özenli giyindiğiydi. Sergiyi beraber gezdiğim gruptan birinin çok yerinde bir tespiti oldu: o zamanlar insanlar hem kendine, hem de çevresine duyduğu saygıdan böyle giyiniyordu. Bugün bu anlayışın ne kadar değiştiğini görmek üzücü.

İstanbul’un Uyanışı ve Kendi Sabahlarım

Sergide kendimden de çok şey buldum. Ben de sabah 5’te kalkıp, köprü trafiğine kalmamak için henüz gökyüzü aydınlanmadan yola koyuluyorum. Hal böyle olunca ofisi ilk ben açıyorum tabii… O sessizlik ve karanlık, henüz tam anlamıyla uyanmamış olan zihnimin yavaş yavaş yeni bir güne adapte olmasını sağlıyor. Önce kendime bir kahve yapıyorum, makinenin kahve çekirdeklerini çekişi ofiste yankılanan tek ses… Ve burnuma gelen o taze kahve kokusu… Bir toplantı odasına geçip kitap okumaya başlıyorum. Saat 8’e doğru insanlar yavaş yavaş ofise doluşmaya başlıyor ve derinden sohbetlerini duyuyorum. İşte İstanbul benim için böyle uyanıyor. Acaba Ara Güler benim sabahlarımı sessizce fotoğraflasaydı ortaya nasıl bir kare çıkardı?

Neden İstanbul Uyanıyor Sergisini Görmelisiniz?

Eğer Ara Güler’in şiirsel görselliğini seviyorsanız ve koleksiyonundan yeni fotoğrafları keşfetmek istiyorsanız, İstanbul Uyanıyor sergisini mutlaka ziyaret etmelisiniz. Hatta mümkünse rehber eşliğinde gezerek deneyiminizi bir üst seviyeye taşıyabilirsiniz. Yaklaşık bir saat süren bu etkileyici sergi, 31 Ağustos’a kadar ziyaretçilerine ücretsiz olarak açık. İstanbul’un geçmişine bir yolculuk yapmak için Bomontiada’daki Ara Güler Müzesi’ni takvimlerinize eklemeyi unutmayın!