İlk bakışta eğlenceli ve rengârenk bir animasyon gibi duran Bee Movie, aslında daha yakından incelendiğinde birçok etik tartışmayı tetikleyebilecek alt metinler taşıyor. Özellikle veganlık perspektifinden bakıldığında; film bize hayvan emeği, sömürü, türcülük ve insan-merkezci bakış açısı gibi kavramları sorgulatacak güçlü bir zemin sunuyor. Küçüklüğümüzde keyifle izlediğimiz bu film, bugün bizlere şu soruyu sordurabilir: gerçekten bal masum bir ürün mü?

Bal mı, Sömürü mü?

Şu anda Netflix’te izlenebilen ve başrollerini ünlü komedyen Jerry Seinfeld ile Oscar ödüllü oyuncu Renée Zellweger‘in seslendirdiği filmin ana karakteri Barry B. Benson, bal üretiminin insanlar tarafından sömürülmesine karşı çıkıyor ve bunun için insanlara dava açıyor. Bu kurgu, hayvanların ürettikleri üzerinde hak sahibi olup olmadıkları sorusunu gündeme getiriyor.

Vegan bakış açısından bakıldığında ise mesele çok net: Bal, arıların emeğidir. Onlara aittir. Bizim tüketimimiz için değil, onların hayatta kalması için üretilir.

Film her ne kadar bu meseleyi işler gibi görünse de, sonunda “daha düzenli” bir sistemle bal üretiminin sürdürülmesi fikrini benimseyerek, sömürünün devamına zemin hazırlıyor. Bu da sistemin eleştirisini yarım bırakan, reformist bir yaklaşıma dönüşüyor.

Hayvan Hakları mı, İnsana Hizmet Eden Eğlence mi?

Film, arılara insan özellikleri yükleyerek onların dünyasını eğlenceli bir biçimde aktarıyor. Ancak bu durum, aynı zamanda hayvanların yalnızca “insan gibi olurlarsa değerli” sayıldıkları mesajını da taşıyor.

Gerçek dünyada hiçbir arı konuşmaz ya da dava açmaz. Ancak bu, onların yaşam hakkını, beden dokunulmazlığını ve emeğini değersiz kılmaz. Bu haklar, tıpkı konuşabilen ya da “şirin” olan canlılar gibi, sorgusuz sualsiz tanınmalıdır.

Tarımsal Sömürü ve Arıların Ekolojik Rolü

Filmde tozlaşmanın durmasıyla doğada bir dengesizlik oluşur. Bu doğru bir tespit olsa da, çözüm olarak yeniden bal üretimine dönülmesi, sistemin devamlılığı için hayvanların yine araçsallaştırılması fikrini pekiştirir.

Oysa vegan yaşam biçimi, doğayla uyumlu olmak adına hayvanları “kullanmamayı” esas alır. Arılar doğanın bir parçasıdır, üretici ya da hizmet sağlayıcı değil.

Veganlık ve Bee Movie Arasındaki Çelişkiler

Bee Movie, bazı etik soruların gündeme gelmesini sağlasa da, vegan perspektifi tutarlı şekilde benimsemiyor. Film boyunca, bal üretiminin insanlar tarafından kullanılması meşrulaştırılıyor, hayvan emeğinin sömürülmesi reforme ediliyor ama kökten sorgulanmıyor.

Yine de, bir çocuk filmi olarak bu konuları gündeme getirmesi kıymetli. Doğru sorular sorulduğunda, izleyicide etik bir açıdan farkındalık yaratabilir.

Tatlı Görünene Dikkat: Arılar İçin Veganlık

Günümüzde arıcılık endüstrisinde yaygın olarak şu uygulamalar sürdürülüyor:

• Kraliçe arıların kanatları kesilerek kovandan ayrılmaları engelleniyor,
• Arıların kışın hayatta kalmak için ürettiği balı çalınıp yerine besin değeri düşük şekerli solüsyonlar konuluyor,
• Ve verim düştüğünde, tüm koloni bazen gazla bazen de soğukla sistematik şekilde öldürülüyor.

Üstelik sadece bal değil; polen, propolis ve arı sütü gibi ürünleri de sömürülüyor. Oysa bu maddeler, arıların bağışıklığını ve koloninin sağlığını korumak için üretiliyor.

Tüm bunlar sistematik olarak görmezden geliniyor. Oysa arıların da bizim gibi yaşam hakkı, güvenlik ihtiyacı ve doğal bir döngüsü var. Veganlık sadece süt ve eti değil; balı da sorgular. Çünkü mesele yalnızca ne yediğimiz değil, kimseye zarar vermeden nasıl yaşadığımızdır.

Sonuç: Bee Movie ve Modern Sömürünün Maskesi

Bee Movie, yüzeyde keyifli bir animasyon gibi görünse de, alt metinlerinde modern sömürü düzenine dair önemli ipuçları taşıyor. Gerçek farkındalık ise, bu ipuçlarını görüp konforlu alışkanlıkları sorgulamakla başlıyor.

Sadece bir damla bal için milyonlarca yaşam çalınıyor — gerçekten buna değer mi?

---

Melike Arıkan’ı (@veganbirgelecek) Instagram’dan takip etmek için tıklayın!