Zaman zaman medyada “Vegan olduğu için hayatını kaybetti!”, “Çocuğunu vegan besleyerek öldürdüler!” gibi çarpıcı manşetlere rastlıyoruz. Birçoğunuz “Everest Dağı’na tırmanırken can veren vegan” haberini duymuşsunuzdur. Peki işin aslı gerçekten böyle mi? Bu yazıda, medyanın algımızı nasıl yönettiğini ve veganlıkla ilgili yanlış inanışları tüm gerçekleriyle ele alıyoruz.
Veganlığın Temel Amacı Nedir?
Öncelikle şunu belirtelim: “Veganlık nedir?” sorusunun cevabı doğrudan sağlıkla ilişkili değildir. Veganlık; hayvanların insanlar için sömürülmesine ve öldürülmesine karşı çıkan etik bir duruştur. Sağlık ve çevre gibi konular da veganlığın motivasyon kaynakları arasında yer alabilir, ancak temel sebep hayvan haklarıdır.
Medyada Yer Alan Veganlar, Vegan Oldukları İçin Ölmüyor
İnsanlar tamamen etçil beslenerek de sağlıksız olabilir, tamamen otçul ya da hepçil beslenerek de… Örneğin, kalp krizinin en büyük nedenlerinden biri, hayvansal temelli ve doymuş yağ içeriği yüksek beslenme şeklidir (Kaynak: National Institutes of Health). Her gün binlerce insan bu nedenle hayatını kaybediyor. Ancak bu ölümler “Et yediği için hayatını kaybetti!” başlığıyla çoğu zaman medyada yer bulmuyor.
Carl Ruiz adlı şef, sürekli üstünde “%0 vejetaryen” yazan tişörtüyle pişirdiği etleri paylaşan ve daima veganlığı eleştiren bir isimdi. Aterosklerotik kardiyovasküler hastalık nedeniyle hayatını kaybetti. Bu hastalık, genel olarak kalbe giden damarda, kolesterol birikiminden dolayı plak oluşmasıyla ortaya çıkıyor. Kolesterolün en büyük sebebinin de hayvansal gıda tüketimi olduğunu biliyoruz (Kaynak: Memorial Hastanesi, CBC News).
Ancak tahmin edersiniz ki Carl Ruiz’in ölümü, “Vegan olmadığı için hayatını kaybetti” başlığıyla manşetlerde yer almadı, çünkü medyatik bir değeri yok.
Everest Dağı’na Tırmanan Kadın, Vegan Olduğu İçin mi Yaşamını Yitirdi?
2016 yılında Maria Strydom, eşi Robert Gropel ile Everest Dağı’na tırmanırken hayatını kaybetti. Ölüm nedeni, vegan olması değildi. Tırmanış sırasında yüksek irtifada gelişen gelişen ve herhangi bir beslenmeyle ilgisi olmayan “dağ hastalığı” yüzündendi. Yine bir vegan olan eşi Robert Gropel ise hayatta kaldı.
Maria Strydom’un grubundaki iki dağcı daha aynı sebeple hayatını kaybetti, ancak vegan olduğu için sadece Maria’nın ölümü konuşuldu. Ayrıca Everest Dağı’na tırmanırken hayatını kaybeden yüzlerce insanın ölüm haberi ya medyada ses getirmiyor ya da “Hepçil beslenen kadın, Everest’e tırmanırken can verdi” gibi bir başlık görmüyoruz (Kaynak: Climbing Kilimanjaro). Bu da medya dilindeki çarpıtmayı gözler önüne seriyor.
Üstelik, Everest Dağı’na tırmanan veganlar da var. Örneğin, 2016 yılında Kuntel Joisher, bu dağa tırmanan ilk vegan olmuştu.
Vegan Beslenen Çocuk, Vegan Olduğu İçin mi Hayatını Kaybetti?
“Vegan anne, çocuğunu vegan besleyerek öldürdü” başlığıyla sunulan haberleri incelediğimizde ise çocuğun vegan beslenmeden değil, yetersiz ve dengesiz beslenmeden dolayı hayatını kaybettiğini görüyoruz.
Koç Üniversitesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı’nda doktor olan, aynı zamanda iki çocuklu ailesiyle birlikte vegan bir yaşam süren Dr. Suat Erus, konuyu şu şekilde özetliyor:
“Veganlıktan ölmek gibi bir durum olamaz. Veganlık, ne yiyeceğinize değil, ne yemeyeceğinize karar verir. Bir insan veganlıktan değil, açlıktan ölebilir. Burada çok önemli bir nokta var, veganlığı sağlıkla direkt olarak ilişkilendirmememiz gerektiği. Bir insan hem sağlıksız, hem vegan olabilir. Bir insan hem hepçil, hem sağlıksız da olabilir. Bu yüzden “vegan oldu ve can verdi” gibi haberlere itibar etmemek gerekir.”
AliveSouls 
Yorum bırakın