Nisan ayı başlarında Arter Sanat Galerisi’nde yeni bir sergi açıldı. Serginin adı Yapım Aşamasında. İsmi sanki sergi henüz açılmamış gibi bir anlam çağrıştırıyor. Aslında sergi, Arter’in mevcut binasına geliş sürecini ve yapım aşamasını anlatıyor. Arter, 2019 yılına kadar İstiklal Caddesi’nde bulunmaktaydı. Şu an Dolapdere’de sanatçı ve sanatseverleri buluşturuyor.

Yapım Aşamasında Sergisi Hakkında

Küratörlüğünü Emre Baykal’ın üstlendiği serginin ilk bölümünde 27 sanatçının 39 yapıtı yer alıyor. Bu sanatçılardan biri de Ahmet Doğu İpek. Kendisiyle daha önce bir tanışıklığım yoktu. Kendisini Arter Öğrenme Programı‘nda, eseriyle ilgili sunum yaparken tanıdım ve hayran kaldım.

Herhangi bir sergiye gitmeden önce mutlaka okur, araştırma yaparım. Sanatçının kısa hayat biyografisini okuduğumda, aynı coğrafyalarda büyümüş olmamız ilgimi çekmişti. İnsanları memleketlerine göre ayırmıyorum elbette. Ama toplum tarafından hep ötelenmiş yerlerde büyüyen insanlara karşı sempati duyuyorum diyebilirim.

Yapım Aşamasında sergisi iki kattan oluşuyor. Zemin kattaki eserler, daha eski dönemlerde yapılmış hissiyatı veriyor. Tamamlanmamış eserler, taşlar, kağıtlar, henüz makineleşmemiş her şey… -1. katta ise binalar ve çizimler yer alıyor.

Ahmet Doğu İpek, doğal ve doğada var olan nesnelerle çalıştığı için eseri zemin katta karşımıza çıkıyor. Arter Öğrenme Programı vesilesiyle 9 Nisan Perşembe günü iş çıkışı bu etkinliğe denk geldim. Sanatçı, giriş katta biraz kendisinden, biraz Arter’den söz etti. Yaptığı işleri gördükten sonra naifliği ve alçak gönüllüğü karşısında hayran kaldım.

Sanatçı Ne Söylüyor, Sen Ne Görüyorsun?

Kısa bir tanıtımdan sonra eserin yakınına gittik. İşte “Sanatçı ne diyor, sen ne görüyorsun?” sorusu tam da burada başlıyor. Sanatçı bir kayaya hayat vermiş… Ya da o kaya zaten hep hayattaymış. Sanatçıya göre ışık, taş, renk, kaya, yani çocukken canlı-cansız ayrımında “cansız” olarak adlandırdığımız her şey aslında canlı.

Eser; bir taş, bir kaya, bir suret, bir ışık yansıması, bir patlama, bir maden. İpek, “taşın sureti” der ama size de yorumlamak için alan bırakır. Etkinlikteki herkes için hissiyatı farklıydı. Ben birbirine sarılmış iki insan gördüm. Biri aydınlığa döndükçe kararıyor ve diğerinin varlığıyla tekrar aydınlanıyor. Işık saçıyorlar. Bence iki suret var, birlikte daha iyi olan.

Sulu boya ve taş ne kadar basit görünüyor insana. Oysa sulu boyayla kayayı o kadar güzel birleştirmiş ki uzun süre bakıp bambaşka şeyler düşünebilirsiniz. Bana meditasyon gibi geldi. Mutlaka gidin görün isterim.

Taş ve Canlılık Kavramı Üzerine

Eserin başında biraz vakit geçirdikten sonra atölyede sanatçının sunumuyla devam ettik. Genelde cansız (ya da etkinlikten sonra kafamı karıştıran canlı) kavramları nasıl işlediğini gördük. Kayaları sulu boyayla tek tek işlemiş ve sadece gördüklerinden etkilenmiş. Çizimlerinde çoğunlukla bir referans yok. Müthiş değil mi?

Beni en çok etkileyen kısmı ise şu oldu: İnsanlar kendi türleriyle böylesine savaş içindeyken, hayvana ve doğaya acımasızca zarar verirken, üzerine bastığımız ve çoğumuz için değersiz olan taşa, kayaya bu kadar değer vermesi ve onların suretini çizmesi oldu. Onları özenle boyayıp işlemesi…

Sanatçı değilim ya da ağdalı kelimelerim yok. Çoğu sanat teriminin anlamını bilmem. Etkinlikte çoğu ifadeyi anlamadım. Ancak her şeyden öte, taşla böyle derinden bir bağ kuran bir sanatçıyı tanımak beni inanılmaz mutlu etti. Çok duygulandım. İnsanlığa olan umudum arttı.

Hayata Yeni Bir Bakış

Bir taşa, bir kayaya ya da herhangi bir nesneye artık farklı bir gözle bakacağım. Alexandra Horowitz’in Bak isimli bir kitabı var. Karakter sürekli yürüyüşlere çıkıp gördüğü her şeyi inceliyor ve hepsine anlam yüklüyor. Sanatçının taşla kurduğu bağ bana bu kitabı hatırlattı.

Hayata yeni bir gözle bakmak isterseniz Bak isimli kitabı ve tabii ki Yapım Aşamasında sergisini tavsiye ederim. Bu arada Ahmet Doğu İpek’in eseri de henüz yapım aşamasında, yani tamamlanmamış bir eser.